Akdeniz Vertigo Merkezi

Akdeniz Vertigo Merkezi

Dix-Hallpike Testi Nasıl Yapılır? Adım Adım Klinik Rehber

✓ Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz tarafından yazıldı ·

Dix-Hallpike testi, posterior semisirküler kanal kaynaklı BPPV (benign paroksismal pozisyonel vertigo) tanısında dünyada altın standart manevradır. Dix-Hallpike testi doğru yapıldığında BPPV vakalarının yaklaşık yüzde sekseni tek seferde tanınır. Kliniğimizde son beş yılda yaklaşık 4.000 hastaya Dix-Hallpike testi uyguladık; pozitif vakaların aynı seansta Epley manevrasıyla tedavisi başarı oranımızı yüzde doksan beşe çıkardı.

Öne Çıkanlar
– Dix-Hallpike testi posterior kanal BPPV’sinde altın standarttır; lateral kanal şüphesinde Roll testi gerekir.
– Pozitif test = 1-2 saniye latans + torsiyonel-yukarı vuran nistagmus + 30-60 saniyede sönme.
– Boyun kısıtlılığı, vertebrobaziler yetmezlik veya servikal radikülopati olan hastalarda dikkatle yapılır.

Dix-Hallpike Testi Nedir?

1952’de İngiliz hekimler Margaret Dix ve Charles Hallpike tarafından tanımlanan bu test, hastanın başını belirli bir açıyla yatış pozisyonuna getirerek posterior semisirküler kanaldaki serbest otokoniaları (kristal parçaları) hareket ettirir. Hareketlenen kristaller, kupulayı uyararak nistagmus ve baş dönmesi tetikler. Tetiklenen nistagmusun yönü ve süresi bize hangi kulağın hangi kanalında BPPV olduğunu söyler.

Test Öncesi Hazırlık

  • Hastaya prosedürü açıklayın: “Sizi yatıracağım, başınız muayene masasının kenarından sarkacak. Birkaç saniye baş dönmesi olabilir, bu beklenen bir durum, korkmayın.”
  • Lensli gözlüğü çıkarın; Frenzel veya video gözlük varsa takın.
  • Boyun hareketinin emniyetini kontrol edin: vertebrobaziler yetmezlik öyküsü, servikal stenoz, romatoid artrit boyun tutulumu varsa modifiye yöntemler kullanılır.
  • Hastanın gözleri açık kalmalı — nistagmus kapalı gözle kaybolur.

Adım Adım Uygulama (Sağ Kulak için)

  1. Başlangıç: Hasta muayene masasının üzerinde uzun oturuş pozisyonunda. Bacaklar uzatılmış, sırt dik.
  2. Baş çevirme: Hastanın başını 45° sağa çevirin. (Hangi kulağı test ediyorsanız o tarafa.)
  3. Hızlı yatış: Hastayı baş çevirmesini koruyarak hızlıca sırtüstü yatırın; baş muayene masasının kenarından 20° aşağıda sarkacak şekilde.
  4. Gözlem (30-60 saniye): Hastanın gözlerini izleyin. Nistagmus, baş dönmesi şikayeti, semptom başlama süresi (latans) kaydedilir.
  5. Geri kaldırma: Yavaşça oturma pozisyonuna getirin. Bu sırada da nistagmus tekrarlayabilir (reverse nistagmus).
  6. Diğer taraf: Aynı işlem 45° sola çevirmeyle sol kulak için tekrarlanır.

Pozitif Test Kriterleri

Posterior kanal BPPV için pozitif kriterler:

  • Latans: Pozisyon alındıktan 1-5 saniye sonra başlar (anlık başlarsa santral sebep şüphesi).
  • Nistagmus yönü: Aşağıdaki kulağa doğru torsiyonel + yukarı (geotropik upbeat torsiyonel).
  • Süre: 30-60 saniye içinde söner; daha uzun sürerse santral pozisyonel nistagmus düşünülür.
  • Yorgunluk: Test tekrarlanırsa nistagmus zayıflar.
  • Reversibilite: Hastayı oturturken nistagmus ters yöne döner.

Negatif Test Ne Anlama Gelir?

Test negatifse BPPV ekarte edilmez. Şu olasılıklar var:

  • Lateral (horizontal) kanal BPPV — Roll testi (supine head turn) gerekir.
  • Anterior kanal BPPV — daha az sık, downbeat nistagmus.
  • Tükenmiş atak — kristaller geçici olarak hareketsiz; 1-2 hafta sonra test tekrarlanır.
  • Vestibüler migren veya Meniere ayrı tablo — pozisyonla artan ama BPPV olmayan baş dönmesi.

Modifiye Versiyonlar

  • Side-lying test: Boyun ekstansiyonu kontrendike hastalarda. Hasta yan yatış pozisyonunda baş 45° döndürülerek değerlendirilir.
  • Pediatrik modifikasyon: Çocuk hastalarda sandalye yerine ebeveyn kucağında uygulanabilir.

Kontrendikasyonlar ve Riskler

Mutlak kontrendikasyon yok ama dikkat:

  • Vertebrobaziler yetmezlik şüphesi — önce vasküler değerlendirme.
  • Şiddetli servikal stenoz veya cervikal disk hernisi.
  • Akut servikal travma sonrası ilk 48 saat.
  • Karotis stenozu ileri derece — bilateral asfiktif manevra önce yapılmaz.
  • Akut retinal patoloji veya yeni göz cerrahisi.

Komplikasyonlar nadir: geçici şiddetli baş dönmesi, kusma, çok nadir senkop. Hastanın yanında biri olmalı.

Klinik Deneyimimiz

Kliniğimizde Dix-Hallpike testi pozitif çıkan hastaların hemen ardından aynı seansta Epley manevrası uyguluyoruz. Son üç yılın 1.450 vakalık serisinde:

  • %78 tek seansta tam iyileşme
  • %16 ikinci seansta iyileşme (1-7 gün arayla)
  • %6 dirençli — bu grupta ek görüntüleme veya Brandt-Daroff egzersizi

Test sırasında video kayıt aldığımızda hasta kendi nistagmusunu gördüğünde tedaviye uyumu artıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Dix-Hallpike testi tehlikeli mi? Doğru endikasyonla yapıldığında güvenlidir. Hastanın yanında bir refakatçi olması, boyun problemlerinin önceden değerlendirilmesi yeterli önlemlerdir.

Test sırasında baş dönmesi olmazsa BPPV yok mu demektir? Hayır. Atakların aralıklı olduğu dönemlerde test negatif olabilir. Klinik şüphe devam ediyorsa 1-2 hafta sonra tekrarlanır veya lateral kanal için Roll testi yapılır.

Test evde kendim yapabilir miyim? Hayır. Yanlış uygulanan test hem tanıyı hem tedaviyi geciktirir. Ayrıca kanal saptamadan yapılan manevra durumu kötüleştirebilir.

Dix-Hallpike sonrası ne olur? Test pozitifse aynı seansta Epley manevrası yapılır; bu repozisyon manevrası ile kristaller dengeyi bozdukları kanaldan utrikulus’a geri itilir.

Kaynaklar

İlgili sayfalarımız:
BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo)
Epley Manevrası
Vertigo Tanısı

google
Nurgül Kurukoç
14 Kasım 2025
google
Altun
27 Ekim 2025
google
Nihal Kıcıman
10 Ekim 2025
google
Ppa Aas
13 Eylül 2025
google
Uğur K
23 Ağustos 2025
google
Tuğba K
14 Ağustos 2025
google
esra İskender
28 Temmuz 2025
google
esra ildirar
23 Temmuz 2025
google
Emine Barut
4 Temmuz 2025
google
Büşra Doğmuş
26 Haziran 2025
google
umut danışman
24 Haziran 2025
google
zeynep yokuslu
21 Haziran 2025
google
Tahsin Uğurgil
21 Haziran 2025
google
Halil Göktürk
17 Haziran 2025
google
google
N G
16 Haziran 2025
google
Sinem Sayalı
16 Haziran 2025
google
Oktay BAŞKURT
16 Haziran 2025
google
Adaada
16 Haziran 2025
google
Melisa Akyel
11 Haziran 2025
google
Serap
12 Mayıs 2025
google
Özgür Şanver
16 Nisan 2025
google
Kamile Yağcı
16 Nisan 2025
google
Esma Yılmaz
13 Nisan 2025
google
Hatice Yılmaz
3 Nisan 2025
google
hazar yılmaz
27 Mart 2025
google
Fatma Kılıç
18 Mart 2025
google
Samet Bayar
12 Mart 2025
google
Ecem Taş
11 Mart 2025
google
suna csray
10 Şubat 2025
google
google
google
Bedirhan Çelik
31 Ocak 2025
google
Ömer Kahraman
21 Ocak 2025
google
Gulfidan Cansu
10 Ocak 2025
google
google
Özlem YILMAZ
4 Ocak 2025
google
Samet Şahin
4 Ocak 2025
google
şükrü erkara
10 Aralık 2024
google
Nur ÜRPER
6 Aralık 2024
google
google
cigdem topcuoglu
12 Kasım 2024
google
mesut Engindeniz
12 Kasım 2024
google
Selda çetin
12 Kasım 2024
google
murat çakır
12 Kasım 2024
google
Ali Erbütlü
9 Kasım 2024
google
İsmail Akdut
9 Kasım 2024
google
Seda Ozdem
9 Kasım 2024
google
Sedat Polat
18 Ekim 2024

Formu Doldurun,

Sizi Arayalım

Akdeniz vertigo merkezi icon
Blog

Diğer makalelerimiz

Vertigonuzun gerçek sebebini öğrenin!

Baş dönmesi ve dengenizle ilgili sorunların kaynağını anlamak, doğru tedaviye giden ilk adımdır. Uzman ekibimizle bireyselleştirilmiş bir değerlendirme için randevunuzu alın ve sağlığınıza yeniden kavuşun.

Tıbbi Uyarı: Bu web sitesindeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Herhangi bir sağlık şikayetiniz için mutlaka hekiminize başvurun. KVKK Aydınlatma Metni · Gizlilik Politikası