Bir anda yer ayağınızın altından kayıyor, duvarlar üzerinize geliyor veya her şey etrafınızda hızla dönmeye mi başlıyor? Vertigo atağı, şiddetine göre saniyeler veya saatler sürebilen zorlayıcı bir süreçtir. Panik yapmak durumu daha da kötüleştirebilir.
İşte vertigo atağı geçirdiğiniz o kritik anlarda güvenliğinizi sağlamak ve semptomları hafifletmek için yapmanız gerekenler:
1. Olduğunuz Yere Hemen Uzanın veya Oturun
Atağın başladığını hissettiğiniz an hareket etmeyi bırakın. Düşme ve yaralanma riskine karşı en güvenli yer yer seviyesidir.
- Düz bir zemine uzanın: Başınızı hafifçe yüksekte tutacak bir yastık kullanabilirsiniz.
- Hareketsiz kalın: Başınızı sağa sola çevirmekten kaçının. Sabit bir noktaya bakmak beyninizin denge sinyallerini işlemesine yardımcı olabilir.
2. Işıkları Kısın ve Sessizliği Sağlayın
Vertigo sırasında beyin, duyusal verileri işlemekte zorlanır. Aşırı ışık, gürültü veya televizyon ekranı gibi uyaranlar mide bulantısını ve baş dönmesini tetikleyebilir.
- Perdeleri kapatın veya loş bir odaya geçin.
- Mümkünse gözlerinizi kapatarak dinlenin.
3. Ani Hareketlerden Kaçının
Atağın şiddeti azaldığında hemen ayağa kalkmaya çalışmayın.
- Yavaşça doğrulun: Önce yatakta veya koltukta bir süre oturun.
- Ani baş hareketleri yapmayın: Eğilmek, yukarı bakmak veya hızla arkaya dönmek atağı saniyeler içinde geri getirebilir.
4. Sıvı Desteği ve Beslenmeye Dikkat
Bazı vertigo türleri (örneğin Meniere) vücuttaki sıvı ve tuz dengesizliğinden tetiklenir.
- Su için: Susuz kalmak (dehidrasyon) baş dönmesini şiddetlendirebilir.
- Kafein ve alkolden uzak durun: Bu maddeler iç kulaktaki kan akışını ve sıvı basıncını olumsuz etkileyebilir.
5. Panik Yönetimi: Derin Nefes Alın
Baş dönmesiyle birlikte gelen “düşeceğim” veya “kötü bir şey oluyor” korkusu nabzı yükseltir. Panik atak, vertigo belirtilerini daha karmaşık hale getirir.
- Burnunuzdan yavaşça nefes alın ve ağzınızdan verin. Bu, sinir sisteminizi yatıştıracaktır.
Özetle
Vertigo bir sinyaldir. Atak geçtikten sonra nedenini öğrenmek için bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanına görünmek en doğru adımdır. Kristal kayması mı, iç kulak tansiyonu mu yoksa migren vs. kaynaklı mı olduğunun belirlenmesi, doğru tedavinin anahtarıdır.
