Dix-Hallpike Manevrası Nedir ve BPPV Tanısında Rolü: Hekim-Uygulamalı Bir Tanı Testi

Kısa cevap: Dix-Hallpike manevrası, kristal kayması olarak da bilinen posterior kanal BPPV (benign paroksismal pozisyonel vertigo) için literatürdeki standart tanı testidir. Hekim tarafından uygulanır: hasta oturur konumdan belirli bir baş açısıyla hızlıca sırt-üstü yatırılır ve bu sırada hastanın gözündeki istem-dışı küçük hareketler (nistagmus) özel bir cihaz veya hekim gözüyle izlenir. Nistagmusun başlama gecikmesi, yönü, süresi ve tekrarda sönmesi — bu dört bulgu birlikte okunarak hangi kulak ve hangi kanalın etkilendiği belirlenir. Test bir egzersiz ya da ev-testi değildir; nistagmusu kendi gözünden izleyemeyen ve pozisyon açılarını kendi başına ayarlayamayan bir hastanın güvenli bir şekilde uygulayabileceği bir prosedür değildir. BPPV şüphesinde doğru adım, hekim muayenesi ve Dix-Hallpike değerlendirmesidir.

Dix-Hallpike manevrası tam olarak nedir?

Dix-Hallpike manevrası, 1952 yılında Margaret Dix ve Charles Hallpike tarafından tarif edilen bir tanı manevrasıdır (Dix & Hallpike 1952). Amacı tek cümleyle söylemek gerekirse: iç kulağın yarım daire kanallarına kaçmış küçük kalsiyum karbonat kristallerinin (otokonia) hangi kulakta ve hangi kanalda olduğunu, baş pozisyonunu kontrollü bir şekilde değiştirip hastanın gözündeki tipik nistagmus örüntüsünü okuyarak tespit etmektir.

Bu kristaller normalde iç kulağın denge organı olan utrikül içinde yer alır. Yaşlanma, baş travması, bazı iç kulak hastalıkları veya nedeni her zaman belli olmayan sebeplerle yerlerinden koparak yarım daire kanallarına düşebilirler. Baş hareket ettiğinde bu serbest kristaller kanal içindeki sıvıyı anormal şekilde hareket ettirir ve beyne "başım dönüyor" sinyalini gönderir. Hasta için bu, pozisyonla tetiklenen, saniyeler-dakika süren şiddetli kısa dönme ataklarıdır — klinik tabloya BPPV (benign paroksismal pozisyonel vertigo), halk arasında ise kristal kayması denir. Ayrıntı için kristal kayması (BPPV) sayfamıza bakabilirsiniz.

Dix-Hallpike manevrasının yaptığı şey basittir ama ustalık ister: Hasta, hangi kanaldan şüpheleniliyorsa, o kanalı yerçekimine en duyarlı pozisyona getirecek şekilde yatırılır. Kristal gerçekten o kanaldaysa, yerçekimiyle birlikte hareket eder, kanal sıvısında anormal bir dalga oluşturur ve hekim bunun gözdeki yansımasını — yani tipik nistagmusu — okur.

En kritik ayrım: Dix-Hallpike bir tanı testidir, bir tedavi değildir. Testin kendisi kristalleri yerine koymaz; sadece tanının doğrulanmasını sağlar. Posterior kanal BPPV doğrulanırsa aynı seansta genellikle tedavi manevrası — Epley manevrası — uygulanır. Yani tanı ve tedavi çoğu zaman aynı randevuda birleşir.

Test neyi arar? Nistagmusun dört ayağı

Dix-Hallpike manevrası baş dönmesini değil, tanısal nistagmusu arar. Posterior kanal BPPV için beklenen tipik nistagmusun dört ayağı vardır (Bhattacharyya ve ark. 2017 — AAO-HNS BPPV güncel klinik uygulama kılavuzu; von Brevern ve ark. 2015):

• 1. Latans (başlama gecikmesi). Hasta son pozisyona alındıktan sonra nistagmus hemen başlamaz; tipik olarak 1-10 saniye içinde başlar. Kristallerin yerçekimiyle kanal içinde hareket etmesi birkaç saniye alır.
• 2. Geçicilik (süre). Nistagmus tipik olarak 60 saniyeden kısa sürer; kristal kanalın yerçekimi-duyarlı en dip noktasına yerleştiğinde sönerek biter.
• 3. Rotatör-upbeat yön. Posterior kanal BPPV için nistagmus altta kalan kulağa doğru rotatör (dönel) bir bileşen ve yukarı doğru vuru (upbeat) içerir. Bu birleşik yön, posterior kanalın anatomik yönelimiyle uyumludur.
• 4. Yoruluculuk (fatigability). Aynı pozisyon tekrar yapıldığında nistagmusun şiddeti azalır. Kristal her tekrarda biraz daha dağılır.

Bu dört bulgu birlikte okunur. Biri eksik veya farklıysa — örneğin latans yoksa, nistagmus bir dakikadan uzun sürüyorsa, yön rotatör-upbeat değilse ya da tekrarla sönmüyorsa — hekim farklı bir süreci değerlendirir: horizontal kanal BPPV, anterior kanal BPPV (çok nadir), vestibüler migren, vestibüler nörit veya santral nedenli bir baş dönmesi gündeme gelebilir. Yani test "pozitif / negatif" düğmesi değildir; bir örüntü okumasıdır.

Testin tipik akışı (Anlatım — uygulama tarifi değil)

Bu bölüm, Dix-Hallpike manevrasının klinikte neye benzediğini anlamak isteyen hasta ve yakını için anlatımdır; evde uygulanacak bir rehber değildir. Hangi kulağın önce test edileceği, pozisyonların hangi açıda yapılacağı, her pozisyonda ne kadar bekleneceği — bunların hepsi hekim muayenesi sonucunda belirlenir.

Tipik akış beş aşamalıdır (Dix & Hallpike 1952; AAO-HNS 2017 kılavuzu):

• 1. Oturur başlangıç. Hasta muayene masasının üzerinde, bacakları öne uzatılacak şekilde oturur. Baş test edilen kulağa doğru yaklaşık 45° çevrilir. Örneğin önce sağ kulak test ediliyorsa, baş sağa 45° çevrilir.
• 2. Hızlı sırt-üstü yatırma. Hasta, bu baş pozisyonu korunarak hızlıca sırt-üstü yatırılır; baş yatağın kenarından yaklaşık 20-30° sarkıtılacak şekilde hekim tarafından desteklenir. Baş, 45° çevrik ve hafifçe sarkık son pozisyonda tutulur.
• 3. Nistagmus izlenir. Hekim bu pozisyonda hastanın gözlerindeki nistagmusu 45-60 saniye izler. Latans, yön, süre ve şiddet kaydedilir. Hasta aynı sürede baş dönmesi hissedebilir — bu beklenen bir bulgudur.
• 4. Yavaş oturur konuma dönüş. Hekim hastayı yavaşça oturur konuma kaldırır. Oturur pozisyonda da nistagmus kısa süre devam edebilir (ters yönde "geri atım"); bu da kaydedilir.
• 5. Karşı taraf test edilir. Birkaç dakika beklendikten sonra aynı sıra karşı kulak için tekrarlanır (baş sola 45° çevrilerek). Her iki tarafın da test edilmesi, hangi kulağın etkilendiğini kesinleştirir.

Pozisyon sürelerinin ve açılarının standart bir cetveli değil, hasta-özgü klinik ayarı vardır. Bazı merkezlerde nistagmusu daha iyi okumak için Frenzel gözlüğü (büyüteçli, görmeyi odaklamayı engelleyen özel gözlük) veya video-nistagmografi (VNG) kullanılır — bu, nistagmusun hem şiddetinin arttırılmış biçimde izlenmesini hem de kayıt altına alınmasını sağlar. Ayrıntılı VNG testi sayfamıza bakabilirsiniz.

Manevra sırasında hastanın deneyimi

Dix-Hallpike sırasında ve hemen sonrasında şu deneyimler beklenen ve olağandır:

• Kısa süreli şiddetli baş dönmesi. Özellikle 2. ve 3. aşamalarda hasta, "oda dönüyor" hissini çok yoğun yaşayabilir. Bu, kristallerin kanal içinde hareket ettiğinin işaretidir — testin tanı değeri de buradan gelir. "Bir şeyler kötüye gidiyor" anlamına gelmez.
• Bulantı, kısa süreli denge kaybı hissi. Yoğun baş dönmesine eşlik edebilir; genellikle manevra bittikten sonraki 5-15 dakika içinde azalır.
• Hafif terleme, çarpıntı. Vestibüler sistemin yoğun uyarılmasına bedenin verdiği olağan tepkidir.

Hekim bu dakikalarda hastanın yanındadır, destek verir, ne hissettiğini sorar ve nistagmus örüntüsünü izler. Test tamamlandıktan sonra hasta birkaç dakika oturur pozisyonda bekler. Pozitif bulgu varsa, çoğu zaman aynı seansta tedavi manevrasına geçilir; negatif ise farklı testler planlanır.

Önemli not: Test sırasında yaşanan baş dönmesi beklendiktir. Ancak ani başlayan ve testle açıklanmayacak şekilde süren şiddetli baş ağrısı, çift görme, konuşma güçlüğü, yüz-kol-bacak uyuşması, bilinç bulanıklığı gibi belirtiler beklenen tablonun dışındadır ve hekim tarafından ayrıca değerlendirilir.

Yorumlama ve yalancı negatif

Dix-Hallpike'ın "pozitif / negatif" sonuçlarının her ikisi de dikkatle yorumlanır. Testin duyarlılığı mükemmel değildir; literatürde tek seferlik Dix-Hallpike'ın posterior kanal BPPV için duyarlılığı yaklaşık %79 civarında bildirilmiştir (Halker ve ark. 2008). Yani BPPV'si olan hastaların bir kısmında ilk Dix-Hallpike negatif çıkabilir — ama bu BPPV'yi dışlamaz.

Yalancı negatifin başlıca nedenleri şunlardır (Halker ve ark. 2008; Bhattacharyya ve ark. 2017):

• Kristallerin önceki hareketlerle dağılmış olması — hastanın randevuya gelirken geçirdiği baş hareketleri, araç sarsıntısı gibi etkenler kristalleri geçici olarak dağıtmış olabilir; nistagmus görülecek kadar organize bir dalga oluşmaz.
• Nistagmusun çok hafif veya kısa olması — çıplak gözle kaçırılabilir. Frenzel gözlüğü veya VNG kullanılmadığında bu risk artar.
• Baş açısının yeterince hassas uygulanmaması — 45° yerine 30° çevrilmiş bir baş pozisyonu posterior kanalı yeterince uyaramaz.
• Hastanın gözlerini kapatması veya sıkıca kısması — nistagmusun gözlenmesini engeller; hekim gözlerin açık ve odaksız kalmasını ister.
• Horizontal kanal BPPV — Dix-Hallpike horizontal kanalı iyi uyarmaz; horizontal kanal BPPV şüphesinde Supine Roll Test (McClure / Pagnini-Lempert manevrası) gerekir. Dix-Hallpike bu alt-tipte "yanıltıcı şekilde negatif" çıkabilir.

Bu nedenlerle tek bir negatif Dix-Hallpike BPPV'yi dışlamaya yetmez. Klinik şüphe sürüyorsa test başka bir günde tekrarlanır, VNG eşliğinde yapılır veya alternatif manevralar devreye girer.

Alternatif ve ek testler

BPPV şüphesinin değerlendirilmesinde Dix-Hallpike tek araç değildir. Klinik duruma göre şu manevralar devreye girer:

• Yan-yatış manevrası (Cohen / side-lying maneuver). Boyun hareket kısıtlı olan, sırt-üstü yatışa toleranssız veya baş sarkıtma pozisyonu uygun olmayan hastalarda Dix-Hallpike'ın alternatifidir (Cohen 2004). Oturur pozisyondan hasta yana yatırılır; posterior kanalı benzer şekilde uyarır.
• Supine Roll Test (McClure / Pagnini-Lempert manevrası). Horizontal (lateral) kanal BPPV için standart tanı testidir. Hasta sırt-üstü yatırılır, baş bir sağa bir sola 90° çevrilir; horizontal nistagmusun yönü (geotropik — yere doğru vs. ageotropik — havaya doğru) kristalin horizontal kanalın hangi kolunda olduğunu söyler.
• Video-nistagmografi (VNG). Nistagmus kayıt altına alınır; görsel fiksasyon kapalıyken (karanlıkta) daha hassas okunur. Özellikle yalancı negatif şüphesinde ve santral nistagmus ayırımında değerlidir. Ayrıntı için VNG testi sayfamıza bakabilirsiniz.
• Odyometri, VEMP, vHIT. BPPV şüphesi dışlandığında veya başka bir vestibüler patoloji düşünüldüğünde (Menière, vestibüler nörit, vestibüler schwannom gibi) bu tanı testleri gündeme gelir. Doğru tanı çoğu zaman bu testlerin ayrı ayrı değil birlikte değerlendirilmesinden çıkar.

Hangi testin, ne zaman, hangi sırada yapılacağı hekim muayenesi sonucunda belirlenir.

Dix-Hallpike pozitif çıkarsa ne olur?

Posterior kanal BPPV tanısı Dix-Hallpike ile doğrulandığında, hekim çoğu zaman aynı seansta tedavi manevrasına geçer — en sık Epley manevrası (kanalit repozisyon manevrası). Bu, hasta için büyük bir pratik avantajdır: tek randevuda hem tanı hem tedavi bir arada tamamlanabilir (Hilton & Pinder, Cochrane 2014; Bhattacharyya ve ark. 2017).

Alternatif ya da yardımcı tedavi manevraları şunlardır:

• Semont manevrası. Epley'e alternatif bir repozisyon manevrası; bazı hastalarda tercih edilir.
• BBQ-roll, Gufoni manevraları. Horizontal kanal BPPV'nin tedavi manevralarıdır; Epley burada uygulanmaz.
• Vestibüler rehabilitasyon. Repozisyon manevrası sonrası devam eden hafif dengesizlik veya sık nüks durumlarda hekim tarafından reçete edilen hareket programlarıdır — bunların da uygulama kararı hekime aittir.

Dix-Hallpike negatif çıkarsa, hekim şüpheyi değerlendirerek testin başka bir günde tekrarını, Supine Roll Test eklenmesini veya ileri tanı testlerine (VNG, odyometri vb.) geçişi planlar.

Testin ihtiyatla uygulandığı veya uygulanmadığı durumlar

Dix-Hallpike genel olarak güvenli bir manevradır; ciddi yan etkiler nadirdir. Yine de bazı özel durumlarda testin yapılış şekli değiştirilir veya alternatif pozisyon seçilir (Bhattacharyya ve ark. 2017):

• Şiddetli servikal (boyun) sorunlar. İleri boyun fıtığı, servikal spinal cerrahi sonrası, romatoid tutulum gibi durumlarda baş pozisyon açıları hekim tarafından uyarlanır; çoğu zaman yan-yatış manevrasına geçilir.
• Vertebrobaziler yetmezlik düşüncesi. Beyin sapına kan taşıyan arterlerle ilgili sorun şüphesi varsa, baş çevirmelerinin güvenliği hekim tarafından ayrıca değerlendirilir.
• İleri retinal patoloji (örn. retinal dekolman riski). Pozisyonel değişimlerin uygunluğu göz hekimiyle birlikte düşünülür.
• Çok şiddetli bulantı/kusma varlığında test ertelenir veya hastaya önce destek tedavi verilir.
• Son dönem geçirilmiş baş travması veya ileri yaşlı hastada denge güvenliği söz konusu olduğunda hekim pozisyon açılarını daha yavaş ve kontrollü uygular.

Bu değerlendirmelerin tamamı hekim muayenesine aittir; hasta kendi başına yapamaz.

Dix-Hallpike neden evde uygulanmaz?

Bu başlığın özelliği, bu yazının en net cevap vermesi gereken sorusunu doğrudan karşılamasıdır: "Dix-Hallpike videolarını internette gördüm, kendim deneyemez miyim? Baş dönmesi olursa BPPV'm vardır, olmazsa yoktur, basit değil mi?"

Kısa cevap: Hayır, denemeyin. Bunun pratik nedenleri şunlardır:

• Nistagmusu kendi gözünden izleyemezsiniz. Dix-Hallpike'ın tanı değeri "baş dönmesi oldu mu / olmadı mı" sorusunda değil, gözdeki nistagmus örüntüsünün yönü ve süresindedir. Siz baş dönmesi yaşarsınız ama nistagmusu bir aynaya bakarak hassas okuyamazsınız; latansı saniye-saniye zamanlayamazsınız; yoruluculuğu değerlendirecek objektif bir ölçeğiniz yoktur. Testin asıl bilgisi size değil, hekime kalır.
• Baş sarkıtma pozisyonu güvenlik riski taşır. Yatak kenarından baş 20-30° sarkıtılacak şekilde desteksiz yatmak; boyun travması, düşme, bulantıyla kusma, baş dönmesi anında yatakta istem-dışı hareket — bunların hepsi yalnız denemede somut riskler. Hekim denetiminde bu riskleri hekim yönetir.
• Negatif test BPPV'yi dışlamaz. Literatürde Dix-Hallpike'ın tek seferlik duyarlılığı %100 değildir (Halker ve ark. 2008). Siz "benim nistagmusum olmadı, BPPV değilim" diye düşünebilirsiniz; oysa yalancı negatif oldukça yaygındır. Bu da gerçek tanının gecikmesine yol açar.
• Pozitif test "tanı koydum, Epley'e geçeyim" anlamına gelmez. Pozitif Dix-Hallpike'ın hangi kanalda nistagmus gösterdiğini (posterior mu, anterior mı, horizontal mı), yönünün rotatör mü ageotropik mi olduğunu doğru okumak Epley manevrasının doğru yönde ve doğru kanala uygulanmasının ön koşuludur. Yanlış okunan bir pozitif test, yanlış kanala uygulanan bir Epley'i doğurur — kristalleri daha güç çıkarılan bir konuma itebilir.
• Baş dönmesinin BPPV olmayan nedenleri Dix-Hallpike ile ayırt edilmez. Vestibüler nörit, Menière, vestibüler migren, santral nedenler aynı başlangıç tablosunu verebilir. Hekim muayenesi bu ayırımı yapar; "evde test" yapmaz.

Önemli not: İnternette gördüğünüz "evde Dix-Hallpike" videoları ne kadar iyi niyetli olursa olsun, sizin baş dönmenizin BPPV olup olmadığını size söylemez. Nistagmusu okumak hekim deneyimi, çoğu zaman özel gözlük veya kayıt sistemi gerektirir. BPPV şüphesinde doğru ve kısa yol, "evde deneme" değil, hekim muayenesidir.

Red-flag: BPPV ya da Dix-Hallpike değil, acil servis gereken durumlar

BPPV'nin tipik tablosu kısa (saniyeler-dakika), pozisyonla tetiklenen şiddetli dönme ataklarıdır. Ataklar arasında hasta genellikle rahattır. BPPV'de ağır nörolojik işaretler olmaz.

Baş dönmesine aşağıdakilerden biri eşlik ediyorsa Dix-Hallpike değil, doğrudan acil servis gerekir:

• Ani başlayan, çok şiddetli ve "hayatın en kötü baş ağrısı" olarak tarif edilen baş ağrısı.
• Çift görme, bulanık görme, görmede ani kayıp.
• Konuşma güçlüğü, kelime bulamama, telaffuz bozukluğu.
• Yüzde-kolda-bacakta uyuşma ya da güçsüzlük (özellikle tek taraflı).
• Baş dönmesine eşlik eden ani ve açıklanamayan tek taraflı işitme kaybı.
• Bilinç bulanıklığı, bayılma, nöbet.
• Baş dönmesinin saatler-günler boyunca sürekli şiddetli şekilde devam etmesi (BPPV tipik olarak böyle değildir).

Bu belirtiler santral bir süreci (örn. inme, beyin sapı sorunu) işaret edebilir; Dix-Hallpike düşünülmeden, zaman kaybetmeden acil değerlendirme gerekir.

Merkezimizde Dix-Hallpike manevrası

Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz liderliğindeki Akdeniz Vertigo Merkezi'nde Dix-Hallpike manevrası, BPPV şüphesi olan hastalarda uygulanan temel tanı testlerinden biridir. Sadece Dix-Hallpike değil; horizontal kanal şüphesinde Supine Roll Test, boyun kısıtlılığı olan hastalarda yan-yatış manevrası (Cohen), yalancı negatif riski yüksek olduğu düşünülen hastalarda VNG eşliğinde kayıtlı değerlendirme de merkezimizde uygulanan tanı yaklaşımları arasındadır.

Her baş dönmesi hastasına rutin olarak uygulanmaz; klinik değerlendirme sonrası BPPV şüphesi oluştuğunda gündeme gelir. Çoğu zaman odyometri, VNG, vHIT ve gerekirse ileri testler aynı değerlendirme sürecinde bir araya getirilir; böylece BPPV'nin diğer baş dönmesi nedenlerinden ayrımı ve doğru tedavi manevrasının seçimi birlikte netleşir. Pozitif Dix-Hallpike olduğunda, çoğu zaman aynı seansta uygun tedavi manevrası (Epley vb.) hekim tarafından uygulanır.

Doğru tanı, etkili bir tedavinin ilk adımıdır; BPPV şüphesinde "evde test etmek" yerine muayene ile değerlendirilmesi, hem güvenliği hem de doğru sonucu en çok etkileyen tercihtir. Ayrıntılı bilgi için BPPV sayfamıza ve kristal kayması kendiliğinden geçer mi? yazımıza da bakabilirsiniz.

Baş dönmesi şikayetiniz BPPV'yi düşündürüyorsa, merkezimizden muayene randevusu oluşturabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dix-Hallpike manevrasını evde kendim yapabilir miyim?

Önerilmez. Testin tanı değeri "baş dönmesi oldu mu" sorusunda değil, gözdeki nistagmusun yönü, latansı, süresi ve yoruluculuğunun birlikte okunmasındadır. Nistagmusu kendi gözünüzden hassas şekilde izleyemezsiniz; bir aynaya bakarak latansı saniye-saniye değerlendiremezsiniz. Ayrıca negatif sonuç BPPV'yi dışlamaya yetmez (literatürde tek-seferlik Dix-Hallpike duyarlılığı yaklaşık %79 — Halker ve ark. 2008), pozitif sonuç ise hangi kanal/hangi yön olduğunun doğru okunmadan tedavi manevrasına geçilmesinin önünü açar. BPPV şüphesinde doğru adım hekim muayenesidir.

Dix-Hallpike manevrası ne kadar sürer?

Testin kendisi — bir kulak için oturur başlangıçtan oturur dönüşe — tipik olarak birkaç dakika sürer; karşı kulak da test edildiğinde toplam 5-10 dakikaya yayılır. Ancak toplam randevu süresi daha uzundur; çünkü önce muayene, nistagmus kaydı için VNG hazırlığı (uygulanıyorsa), test sonrası kısa izlem ve pozitif çıkarsa aynı seansta tedavi manevrası (Epley vb.) yer alır. Pratikte toplam süre çoğu zaman 20-40 dakika aralığına yayılır.

Dix-Hallpike acı verir mi?

Test genellikle ağrılı değildir; ancak kısa süreli yoğun baş dönmesi, bulantı ve dengesizlik hissi oluşturur. Bu beklenen bir bulgudur — kristallerin kanal içinde hareket ettiğinin işaretidir ve testin tanı değeri buradan gelir. Hekim bu dakikalarda hastanın yanındadır, destek verir ve nistagmusu izler. Baş dönmesi tipik olarak manevra bittikten 30-60 saniye içinde azalır. Boyun sorunu olan hastalarda baş pozisyonu uyarlanır veya yan-yatış manevrasına geçilir; bu kararı hekim verir.

Dix-Hallpike negatif çıkarsa BPPV olmadığım anlamına mı gelir?

Hayır. Dix-Hallpike'ın literatürdeki tek-seferlik duyarlılığı yaklaşık %79'dur (Halker ve ark. 2008); yani BPPV'si olan hastaların bir kısmında ilk test negatif çıkabilir. Yalancı negatifin nedenleri arasında kristallerin önceki hareketlerle geçici dağılması, nistagmusun çıplak gözle kaçırılacak kadar hafif olması veya horizontal kanal BPPV (Dix-Hallpike bu alt-tipi iyi uyarmaz) sayılır. Negatif Dix-Hallpike BPPV'yi dışlamaya yetmez — klinik şüphe sürüyorsa hekim testi başka bir günde tekrarlayabilir, VNG eşliğinde yapabilir veya Supine Roll Test ekleyebilir. Bu kararlar hekim muayenesinde verilir.

Hamilelikte Dix-Hallpike manevrası yapılabilir mi?

Dix-Hallpike girişimsel olmayan, radyasyon veya ilaç kullanmayan bir manevradır. Hamilelikte uygulanabilir; ancak hamileliğin dönemi, hastanın pozisyon toleransı, bulantı eşiği ve sırt-üstü yatışa ne kadar rahat ettiği gibi faktörlere göre pozisyonların hekim tarafından uyarlanması gerekebilir. Sırt-üstü yatış toleransı düşük olan hamile hastada yan-yatış manevrasına geçilebilir. Hamile hastanın BPPV şüphesi varsa manevra kararı ve detayları muayenede değerlendirmeyi yapan hekime bırakılır — randevu sırasında hamilelik durumunuzu merkezimize bildirmeniz uygundur.

Kaynaklar

• Dix MR, Hallpike CS. The pathology, symptomatology and diagnosis of certain common disorders of the vestibular system. Proceedings of the Royal Society of Medicine. 1952;45(6):341-354. PubMed
• Bhattacharyya N, Gubbels SP, Schwartz SR, ve ark. Clinical Practice Guideline: Benign Paroxysmal Positional Vertigo (Update). Otolaryngology-Head and Neck Surgery. 2017;156(3_suppl):S1-S47. PubMed
• von Brevern M, Bertholon P, Brandt T, ve ark. Benign paroxysmal positional vertigo: Diagnostic criteria. Journal of Vestibular Research. 2015;25(3-4):105-117. PubMed
• Halker RB, Barrs DM, Wellik KE, ve ark. Establishing a diagnosis of benign paroxysmal positional vertigo through the Dix-Hallpike and side-lying maneuvers: a critical review of the literature. The Neurologist. 2008;14(3):201-204. PubMed
• Cohen HS. Side-lying as an alternative to the Dix-Hallpike test of the posterior canal. Otology & Neurotology. 2004;25(2):130-134. PubMed
• Fife TD, Iverson DJ, Lempert T, ve ark. Practice parameter: therapies for benign paroxysmal positional vertigo (an evidence-based review). Neurology. 2008;70(22):2067-2074. PubMed
• Hilton MP, Pinder DK. The Epley (canalith repositioning) manoeuvre for benign paroxysmal positional vertigo. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014;12:CD003162. PubMed