İçindekiler
Akustik nörinom (vestibüler schwannom), işitme-denge sinirinin (VIII. kraniyal sinir) üzerinde gelişen iyi huylu bir tümördür. Klasik üçlü belirti: tek taraflı ilerleyici işitme kaybı, tek taraflı sabit kulak çınlaması ve hafif dengesizlik. Erken teşhiste tedavi başarısı yüksektir.
Akustik Nörinom Nedir?
Akustik nörinom, teknik adıyla vestibüler schwannom, işitme-denge sinirini çevreleyen Schwann hücrelerinden kaynaklanan yavaş büyüyen bir tümördür. Tüm intrakraniyal tümörlerin yaklaşık yüzde sekizini oluşturur ve genellikle 40-60 yaş arası hastalarda teşhis edilir. Kötü huylu değildir ama genişledikçe beyin sapına bası yaparak ciddi sorunlara yol açabilir.
Belirtiler
- Tek taraflı ilerleyici işitme kaybı (%90): En erken ve en tipik bulgu. Yıllar içinde kademeli azalma.
- Tek taraflı sabit tinnitus (%70): Uğultu, çınlama, bızz hissi.
- Dengesizlik ve hafif vertigo (%50): Akut şiddetli vertigo nadirdir; kronik sallanma daha tipiktir.
- Yüz siniri tutulumu (büyük tümörlerde): Yüzde uyuşma, his kaybı.
- Baş ağrısı (geç evre): Hidrosefali kaynağı.
- Denge bozukluğu + yürüme güçlüğü (ileri evre): Serebellar bası sonucu.
Önemli: Tek taraflı ilerleyici işitme kaybı her zaman akustik nörinom şüphesi uyandırmalı ve MR ile değerlendirilmelidir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Sporadik (%95): Geçici genetik mutasyon sonucu. Çoğu olgu.
- Neurofibromatosis Type 2 (NF2) (%5): Kalıtımsal sendrom; bilateral akustik nörinom karakteristiktir. Genellikle 20-30 yaşlarda ortaya çıkar.
- Risk faktörleri: Net bir çevresel faktör saptanmamıştır. Cep telefonu kullanımı ile ilişki tartışmalı, kanıtlanmamıştır.
Teşhis
- Odyometri: Tek taraflı yüksek frekans işitme kaybı, konuşmayı anlama skoru düşmesi.
- ABR (Auditory Brainstem Response): Klasik bir tarama testi; ancak küçük tümörlerde yanlış negatif olabilir.
- Gadolinium kontrastlı beyin MR: Altın standart. 2-3 mm’lik tümörü bile saptar. Serebellopontin açı görüntülemesi.
- VNG / vHIT / VEMP: Vestibüler sinir hangi dalının tutulduğunu gösterir; preoperatif plan için faydalı.
Tedavi Seçenekleri
1. Aktif İzlem (Wait & Scan)
Küçük (1,5 cm altı), semptomsuz veya hafif semptomu olan tümörlerde ilk tercih. 6-12 ayda bir MR ile büyüme izlenir. Tümörlerin önemli bir kısmı yılda 1-2 mm kadar büyür veya hiç büyümez.
2. Radyocerrahi (Gama Knife, CyberKnife)
Orta boy tümörlerde (3 cm altı) etkilidir. Tek seans, açık cerrahi gerektirmez. Büyüme kontrol oranı yüzde 95 üzerinde. İşitme koruması yüzde 50-70.
3. Mikrocerrahi
Büyük tümörlerde, genç hastalarda ve ciddi bası semptomları varsa tercih edilir. Üç ana yaklaşım: translabirentin, retrosigmoid, middle fossa. Tam rezeksiyon sağlar ama işitme ve yüz siniri riskleri yüksektir.
Prognoz
Küçük-orta büyüklüktekı tümörlerde tedavi başarı oranı yüzde 95+. Erken teşhis işitme korunması açısından kritiktir. Büyük tümörlerde yüz siniri zedelenmesi ve işitme kaybı riskleri artar.
Sıkça Sorulan Sorular
Akustik nörinom kanser mi? Hayır. İyi huylu (benign) bir tümördür, metastaz yapmaz. Ancak büyüdüğünde beyin sapına bası yaparak ciddi nörolojik sorunlara yol açabilir.
Her tek taraflı işitme kaybı akustik nörinom mudur? Hayır, ama şüphe oluşturur. Tek taraflı ilerleyici işitme kaybı varsa mutlaka gadolinium kontrastlı beyin MR gerekir.
Tedavisiz bırakılabilir mi? Küçük, yavaş büyüyen tümörlerde “aktif izlem” tedavi kadar geçerli bir seçenektir. Ancak düzenli MR takip şarttır.
Cerrahi sonrası işitme geri geler mi? Mikrocerrahi sonrası ameliyatla alınan tarafta işitme kaybı sıktır. Radyocerrahide işitme koruma yüzde 50-70.
İlgili Sayfalar
Ek Bilimsel Kaynaklar
Bu konudaki güncel bilimsel çalışmalara uluslararası medikal veritabanlarından erişebilirsiniz:
- PubMed — acoustic neuroma vestibular schwannoma araştırmaları
- Mayo Clinic — acoustic neuroma vestibular schwannoma
- NIDCD (NIH) — acoustic neuroma vestibular schwannoma
Akustik Nörinom İlgili Görseller
Akustik Nörinom: Sessizce Büyüyen Tümör
Akustik Nörinom
Akustik Refleks Testi
