Bizi Google’da tercih edilen kaynak yapın Yeni yazılarımız aramalarınızda öne çıksın + Ekle

Akdeniz Vertigo Merkezi

Akdeniz Vertigo Merkezi

Kalorik Test Nedir ve Neyi Ölçer? Sıcak ve Soğuk Uyarıyla İç Kulak Değerlendirmesi

featured-17
✓ Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz tarafından yazıldı ·

Kısa cevap: Kalorik test, dış kulak yoluna sırayla sıcak ve soğuk su (ya da hava) verilerek iç kulaktaki denge sisteminin her iki tarafta ayrı ayrı nasıl çalıştığını ölçen bir testtir. Isı farkı, iç kulaktaki yatay yarım daire kanalının içindeki sıvıyı hareket ettirir. Beyin bunu baş dönüyormuş gibi algılar ve gözlerde kısa süreli istemsiz bir kayma (nistagmus) başlar. Bu göz hareketleri kaydedilir, sağ ve sol kulağın yanıtı karşılaştırılır. Test klinikte, hekim ya da odyolog tarafından yapılır ve tek başına tanı koymaz.

Özetle:

  • Ne ölçer: Her iki iç kulaktaki yatay yarım daire kanalının yavaş hareketlere verdiği yanıtı ve iki taraf arasındaki farkı.
  • Nasıl yapılır: Hasta sırtüstü, başı hafif yukarıda yatar. Her kulağa ayrı ayrı sıcak ve soğuk uyarı verilir, göz hareketleri video gözlükle kaydedilir.
  • Ne hissedilir: Kısa süreli bir dönme hissi beklenen bir yanıttır. Bazı kişilerde bulantı olabilir.
  • Sınırı: Sorunun hangi tarafta olduğuna dair güçlü bir ipucu verir ama nedenin adını koymaz. Sonuç muayene ve diğer testlerle birlikte yorumlanır.

Kalorik test nedir?

İç kulakta dengeyle ilgili üç yarım daire kanalı vardır. İçleri sıvı doludur. Başınızı çevirdiğinizde bu sıvı hareket eder ve kanalın dibindeki duyu hücreleri beyne "baş dönüyor" bilgisini gönderir. Beyin de gözleri ters yöne kaydırarak bakışınızı sabit tutar. Bu otomatik bağlantıya iç kulak ile göz arasındaki refleks (vestibülo-oküler refleks) denir.

Kalorik test bu refleksi başı hiç çevirmeden çalıştırır. Kulak yoluna verilen sıcak ya da soğuk su, orta kulağın sıcaklığını biraz değiştirir. Bu değişiklik yatay kanalın içindeki sıvının yoğunluğunu değiştirir ve sıvıda küçük bir akım başlatır. Beyin bu akımı gerçek bir baş hareketi gibi okur ve gözlerde nistagmus ortaya çıkar (Gonçalves ve ark., 2008).

Testin en büyük üstünlüğü, iki kulağı birbirinden ayrı inceleyebilmesidir. Başı çevirdiğinizde iki kulak birlikte uyarılır. Kalorik testte ise her seferinde yalnız bir kulak uyarılır (Shepard ve Jacobson, 2016).

Kalorik test neyi ölçer?

Sağ ve sol kulağın karşılaştırılması

Testin temel amacı, sağ ve sol iç kulağın uyarıya ne kadar güçlü yanıt verdiğini karşılaştırmaktır (Shepard ve Jacobson, 2016). Gözlerdeki kaymanın hızı ölçülür ve iki taraf için hesaplanır.

İki kulak arasındaki fark belirli bir eşiği aşarsa, zayıf yanıt veren taraftaki denge sisteminin daha az çalıştığı düşünülür. Buna "kanal parezisi" ya da "tek taraflı zayıflık" denir. Bu hesabı ilk tarif eden Jongkees eşiği %20 olarak belirlemişti. Bugün bu eşik merkezden merkeze değişir ve her merkez kendi normal değerlerini kullanır (Gonçalves ve ark., 2008).

Yatay kanalın yavaş hareketlere yanıtı

Kalorik uyarı, iç kulağın yalnızca yatay yarım daire kanalını belirgin biçimde uyarır. Dikey kanalların sonuca anlamlı bir katkısı yoktur (Shepard ve Jacobson, 2016). Bu nedenle test, üç kanalın hepsine değil, esas olarak yatay kanala bakar.

Bir başka önemli nokta hızdır. Kalorik uyarının oluşturduğu sıvı akımı, saniyede yaklaşık 0,003 devirlik (0,003 Hz) çok yavaş bir baş hareketine denk gelir. Oysa yarım daire kanalları gündelik hayattaki hızlı baş hareketlerine, yani saniyede 1 ile 6 devir arasındaki hareketlere en güçlü yanıtı verir (Gonçalves ve ark., 2008). Kısacası kalorik test, iç kulağın çok yavaş hareketlere verdiği yanıtı ölçer. Bu ayrıntı, kalorik test ile vHIT'in neden farklı sonuç verebildiğini açıklar.

Kalorik testin bakmadığı yerler

İç kulakta yarım daire kanallarından başka, denge kristallerinin bulunduğu iki küçük kese (sakkül ve utrikül) vardır. Kalorik test bu keseleri ölçmez. Onların değerlendirilmesinde VEMP testi kullanılır (Strupp ve ark., 2017).

Kalorik test nasıl yapılır?

Testten önce kulak muayene edilir. Kulak yolundaki kir ya da kulak zarındaki bir sorun sonucu etkileyebileceği için uygulayıcı yönteme buna göre karar verir (Gonçalves ve ark., 2008).

Genel akış şöyledir:

  1. Pozisyon: Hasta sırtüstü yatar, başı yataktan yaklaşık 30 derece yukarıda durur. Bu pozisyon yatay kanalı dik konuma getirir ve uyarıya verilen yanıt bu konumda en belirgin hâle gelir.
  2. Gözlerin kaydı: Gözler genellikle ışığı tamamen kesen bir video gözlükle izlenir. Göz bir noktaya sabitlenirse nistagmus baskılanabildiği için kayıt karanlıkta yapılır. Bu nedenle kalorik test çoğu zaman VNG testi ile aynı düzenekte uygulanır.
  3. Uyarı: Her kulağa ayrı ayrı iki uyarı verilir. Biri vücut sıcaklığından 7 derece sıcak (44 °C), diğeri 7 derece soğuk (30 °C) sudur. Klasik uygulamada her uyarı yaklaşık 40 saniye sürer.
  4. Hava ile uyarı: Bazı merkezlerde su yerine sıcak ve soğuk hava kullanılır (50 °C ve 24 °C, yaklaşık 60 saniye). Su daha güçlü ve daha düzenli bir yanıt oluşturur. Hava ise bulantı gibi tepkilere daha az yol açar (Gonçalves ve ark., 2008).
  5. Ara ve tekrar: Her uyarıdan sonra gözlerdeki kayma kaydedilir. Bir sonraki uyarıya geçmeden önce ara verilir.

Bu adımların ayrıntıları (sıcaklık, süre, uyarı sırası) merkezin protokolüne göre değişebilir.

Önemli not: Kalorik test evde denenecek bir test değildir. Uyarının sıcaklığı ve süresi cihazla ayarlanır, kulak zarının durumu önceden muayeneyle kontrol edilir ve test sırasında belirgin bir dönme hissi oluşur. Test yalnızca klinikte, uygun cihazla ve uygulayıcı yanınızdayken yapılır.

Kalorik test sırasında ne hissedilir?

Uyarı başladıktan kısa süre sonra çoğu kişi, odanın ya da kendisinin dönüyormuş gibi olduğunu hisseder. Bu his testin ölçtüğü şeyin kendisidir: iç kulak uyarıya yanıt verdiğinde dönme hissi de ortaya çıkar.

Bazı kişilerde bulantı ya da terleme gibi tepkiler olabilir. Bu tür tepkiler su ile yapılan uyarıda hava ile yapılana göre daha sık görülür (Gonçalves ve ark., 2008). Çok rahatsız olursanız uygulayıcıya söyleyin; test durdurulabilir.

Test sırasında uygulayıcı size basit sorular sorabilir ya da küçük zihinsel görevler verebilir. Bunun bir nedeni vardır. Dikkat dağıldığında ya da uyku hâli geldiğinde gözlerdeki yanıt zayıf görünebilir ve bu, iç kulağın az çalıştığı şeklinde yanlış yorumlanabilir (Gonçalves ve ark., 2008). Sorular sizi uyanık tutar ve ölçümün doğru olmasına yardım eder.

Kalorik teste nasıl hazırlanılır?

Hazırlık talimatını randevu aldığınız merkez verir. Literatürde öne çıkan noktalar şunlardır (Gonçalves ve ark., 2008):

  • İlaçlar: Denge sistemini baskılayan bazı ilaçların, güvenle ara verilebiliyorsa testten 48 saat önce kesilmesi önerilir. Bunlar arasında bazı baş dönmesi ve bulantı ilaçları vardır. Hangi ilacın bırakılacağına hekiminiz karar verir. Kendi başınıza ilaç bırakmayın. Bırakılamayan bir ilaç sonucu etkilemiş olabilirse test daha sonra tekrarlanabilir.
  • Alkol: Testten önceki 48 saat içinde alkol alınmaması önerilir.
  • Kafein: Ölçülü tüketim (24 saatte en çok 3 fincan) genellikle sorun olmaz. Son fincanın testten en az 6 saat önce içilmesi önerilir.
  • Kaygı: Testten çok korkmak gözlerdeki yanıtı olduğundan güçlü gösterebilir. Neler olacağını önceden bilmek bu yüzden de işe yarar.
  • Kulak: Kulak ameliyatı geçirdiyseniz ya da kulak zarınızda delik olduğu biliniyorsa randevudan önce mutlaka söyleyin.

Kalorik test ile vHIT arasındaki fark nedir?

İki test de yarım daire kanallarının göz refleksini ölçer ama farklı hızlarda. vHIT (video head impulse test) hızlı baş hareketlerine, kalorik test ise çok yavaş hareketlere verilen yanıta bakar (Strupp ve ark., 2017).

Kalorik testvHIT
Nasıl uyarılır?Kulak yoluna sıcak ve soğuk su ya da havaUygulayıcı başı küçük, hızlı ve ani hareketlerle çevirir
Hangi hız?Çok yavaş (yaklaşık 0,003 Hz)Hızlı, gündelik baş hareketlerine yakın
Hangi kanallar?Esas olarak yatay kanalYatay kanalın yanında dikey kanallar da ölçülebilir
Süre ve konforDaha uzun, dönme hissi ve bulantı olabilirDaha hızlı, daha kolay ve daha az rahatsız edici
Güçlü yanıİki kulağı ayrı ayrı karşılaştırma, eski şikâyetlerde de zayıflığı gösterebilmeYeni başlayan şikâyetlerde bozukluğu sık yakalama

vHIT'in daha hızlı ve daha rahat olduğu bilinir (Vallim ve ark., 2021) ama bu iki test birbirinin yerine geçmez. 11 çalışmayı ve 2.670 hastayı bir araya getiren bir meta-analizde, uzun süreli baş dönmesi olan hastalarda kalorik test hastaların %55'inde, vHIT ise %21'inde bozukluk gösterdi. Yazarlar vHIT'in kalorik testin yerini tutmadığı, iki testin birbirini tamamladığı sonucuna vardı (Vallim ve ark., 2021).

Zamanlama da önemlidir. Kalorik testte belirgin tek taraflı zayıflık bulunan 172 hastalık bir çalışmada vHIT, belirtileri son 5 gün içinde başlayanların %63'ünde, daha eski olanların ise %33'ünde bozuk çıktı (Mahringer ve Rambold, 2014). Yani belirtiler eskidikçe vHIT normal görünebilir, kalorik testte ise zayıflık sürebilir.

Bazı hastalıklarda iki test bilerek farklı sonuç verir. Meniere hastalığı olan 22 hastayı inceleyen bir çalışmada, etkilenen kulakta kalorik yanıt zayıf ya da hiç yokken vHIT normal sınırlardaydı. Yazarlar bunu, iç kulaktaki sıvı kanallarının genişlemesinin kalorik uyarıyı zayıflatmasıyla açıkladı (McGarvie ve ark., 2015). Meniere hastalığı şüphesinde bu fark hekime ek bir ipucu verir.

Kalorik test sonucu nasıl yorumlanır?

Yorumda bakılan şey, iki kulağın yanıtının birbirine göre nasıl olduğudur. Aşağıdakiler birer ipucudur, tanı değildir:

  • İki taraf benzer ve normal sınırlarda: Yatay kanalların yavaş hareketlere yanıtı her iki tarafta korunmuş görünür.
  • Bir tarafta belirgin zayıflık: O taraftaki iç kulakta ya da denge sinirinde bir sorun olabileceğini düşündürür. Böyle bir bulgu örneğin vestibüler nörit (denge sinirinin iltihabı) ya da Meniere hastalığı gibi durumlarda görülebilir (Gonçalves ve ark., 2008).
  • İki tarafta da çok zayıf ya da hiç yanıt yok: İki taraflı denge kaybını düşündürebilir. Bárány Derneği ölçütlerine göre her bir kulakta sıcak ve soğuk uyarıya verilen yanıtların toplamı saniyede 6 derecenin altındaysa, uygun belirtilerle birlikte bilateral vestibüler yetmezlik tanısı konabilir. Bu kişilerde dengesizlik genellikle karanlıkta ve düz olmayan zeminde artar, otururken ya da yatarken belirti olmaz (Strupp ve ark., 2017).

Testin söyleyemedikleri

  • Nedenin adını koymaz. Bir tarafta zayıflık olduğunu gösterir ama bunun hangi hastalıktan kaynaklandığını söylemez.
  • Yalnız yatay kanala bakar. Dikey kanallardaki ya da denge kristallerinin bulunduğu keselerdeki sorunu göstermez. Bunlar için vHIT ve VEMP gibi testler gerekir.
  • Sonuç tek başına mutlak değildir. Kaygı, dikkat dağınıklığı, bazı ilaçlar ve kulak zarındaki değişiklikler yanıtı olduğundan güçlü ya da zayıf gösterebilir (Gonçalves ve ark., 2008).
  • Testin çalışması için beyin sapının sağlam olması gerekir. Gözlerdeki yanıt iç kulak, sinir ve beyin sapındaki bağlantıların hepsine bağlıdır (Murphy ve ark., 2025). Bu yüzden anormal bir sonucu hekim, nörolojik muayeneyle birlikte değerlendirir.

Bazı belirtiler test beklemez. Ani başlayan baş dönmesiyle birlikte konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol ya da bacakta güçsüzlük, çift görme ya da çok şiddetli baş ağrısı varsa hemen acile başvurun. Ayrıntı için baş dönmesinde acil belirtiler yazısına bakabilirsiniz.

Akdeniz Vertigo Merkezi'nde vestibüler değerlendirmede VNG, vHIT, VEMP, posturografi ve odyometri gibi testler kullanılır. Hangi testlerin gerektiğine muayeneden sonra karar verilir. Ayrıntılar vestibüler klinik değerlendirme sayfasında.

Bizi Google’da tercih edilen kaynak yapınBu yazıyı faydalı buldunuzsa, yeni içeriklerimiz aramalarınızda öne çıksın+ Ekle

Sıkça sorulan sorular

Kalorik test ağrılı mı?

Hayır, iğne ya da elektrot kullanılmaz. Kulağa su ya da hava verilirken sıcaklık ya da serinlik hissedilir. Asıl rahatsız edici olan kısa süreli dönme hissidir ve bu beklenen bir yanıttır. Çok zorlanırsanız uygulayıcıya söyleyin.

Kalorik testten sonra araba kullanabilir miyim?

Test bittikten sonra dönme hissi ve sersemlik bir süre devam edebilir. Kendinizi tam olarak iyi hissetmeden araç kullanmayın. Mümkünse teste bir yakınınızla gelin ve dönüş için önceden plan yapın.

Kalorik test sonucu tanı mıdır?

Hayır. Kalorik test bir taraftaki denge sisteminin daha zayıf çalışıp çalışmadığını gösterir, hastalığın adını koymaz. Sonucu hekim; yakınmalarınız, muayene bulguları ve gerekirse VNG, vHIT ya da VEMP gibi testlerle birlikte yorumlar.

vHIT normal çıktıysa kalorik teste yine gerek var mı?

Olabilir. İki test iç kulağı farklı hızlarda ölçtüğü için vHIT normalken kalorik testte zayıflık çıkabilir. Bu durum özellikle eski şikâyetlerde ve Meniere hastalığında bildirilmiştir (Mahringer ve Rambold, 2014; McGarvie ve ark., 2015). Ek teste gerek olup olmadığına muayeneden sonra hekim karar verir.

Baş dönmesi ya da dengesizlik yaşıyorsanız bir KBB ya da nöroloji hekimine başvurun. Muayenede hangi testlerin size uygun olduğu belirlenir. Değerlendirme randevusu için merkezimizle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Gonçalves DU, Felipe L, Lima TM. Interpretation and use of caloric testing. Braz J Otorhinolaryngol. 2008;74(3):440-6. PMID: 18661020
  2. Shepard NT, Jacobson GP. The caloric irrigation test. Handb Clin Neurol. 2016;137:119-31. PMID: 27638067
  3. Strupp M, Kim JS, Murofushi T, Straumann D, Jen JC, Rosengren SM, Della Santina CC, Kingma H. Bilateral vestibulopathy: Diagnostic criteria. Consensus document of the Classification Committee of the Bárány Society. J Vestib Res. 2017;27(4):177-189. PMID: 29081426
  4. Vallim MGB, Gabriel GP, Mezzalira R, Stoler G, Chone CT. Does the video head impulse test replace caloric testing in the assessment of patients with chronic dizziness? A systematic review and meta-analysis. Braz J Otorhinolaryngol. 2021;87(6):733-741. PMID: 33642214
  5. Mahringer A, Rambold HA. Caloric test and video-head-impulse: a study of vertigo/dizziness patients in a community hospital. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2014;271(3):463-72. PMID: 23494283
  6. McGarvie LA, Curthoys IS, MacDougall HG, Halmagyi GM. What does the dissociation between the results of video head impulse versus caloric testing reveal about the vestibular dysfunction in Ménière's disease? Acta Otolaryngol. 2015;135(9):859-65. PMID: 26087818
  7. Murphy KA, Ryan N, Anilkumar AC. Caloric Testing. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. PMID: 28846250

Güncellendi: Kasım 2026 · Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz

google
Fadime Yeşilyurt
23 Haziran 2026
google
Sibel Özkan
1 Haziran 2026
google
Neyzendinc
30 Mart 2026
google
Yüksel Uzun
18 Mart 2026
google
ahmet emir
7 Mart 2026
google
Suna Okcuoglu
26 Şubat 2026
google
Demet Koşcağız
26 Şubat 2026
google
Ramazan Karaböce
19 Şubat 2026
google
google
TeknoZ
23 Ocak 2026

Formu Doldurun,

Sizi Arayalım

Akdeniz vertigo merkezi icon
Blog

Diğer makalelerimiz

Vertigonuzun gerçek sebebini öğrenin!

Baş dönmesi ve dengenizle ilgili sorunların kaynağını anlamak, doğru tedaviye giden ilk adımdır. Uzman ekibimizle bireyselleştirilmiş bir değerlendirme için randevunuzu alın ve sağlığınıza yeniden kavuşun.

Tıbbi Uyarı: Bu web sitesindeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Herhangi bir sağlık şikayetiniz için mutlaka hekiminize başvurun. KVKK Aydınlatma Metni · Gizlilik Politikası