Akdeniz Vertigo Merkezi

Akdeniz Vertigo Merkezi

Yaşlılarda Baş Dönmesi ve Düşme Önleme Rehberi

✓ Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz tarafından yazıldı ·

Yaşlılarda baş dönmesi tek bir hastalık değil, çok faktörlü bir tablodur: BPPV, ortostatik hipotansiyon, polifarmasi, görme kaybı, propriosepsiyon azalması ve serebrovasküler yetmezlik birlikte katkıda bulunur. 65+ yaşta vertigo/dengesizlik prevalansı yüzdeotuzu aşar; düşme sonrası kalça kırığı riski 3 kata çıkar. Tek bir nedene odaklanmak yetmez, bütüncül değerlendirme şarttır.

Yaşlılarda Baş Dönmesi Neden Farklı?

Yaşlanmayla birlikte iç kulak kristal yoğunluğu, hücre sayısı ve sinir iletimi azalır. Görme (katarakt, maculer dejenerasyon) ve ekstremite propriosepsiyonu (periferik nöropati) de zayıflar. Üç kaynağın birlikte zayıflaması denge kontrolünü başarmayı zorlaştırır. Buna ilaç yan etkileri eklenince tablo karmaşıklaşır.

En Sık Nedenler (Yaşlı-Odaklı)

  • BPPV (Kristal Kayması): 60+ yaş prevalansı 7 kat; osteoporoz + D vitamini eksikliği risk faktörü
  • Ortostatik Hipotansiyon: Antihipertansif, diüretik, antidepresan kullanımı + dehidratasyon
  • Polifarmasi: 5+ ilaç kullanımı düşme riskini 2 kat artırır. Beta bloker, benzodiazepin, alfa-blokerler, opioid en riskli
  • Serebrovasküler yetmezlik: Posterior sirkülasyon TIA şüphesi
  • Servikojenik: Boyun artriti (yaygan)
  • Presbystasis: Yaşlılık-ilişkili kronik dengesizlik
  • Bilateral Vestibülopati: Ototoksik ilaç öyküsü (gentamisin, sisplatin)
  • Vestibüler Migren (geç başlangıç): Kadınlarda menopoz sonrası

Düşme Riski — Sinyaller

  • Yürürken duvara/mobilyaya sürekli tutunma
  • Merdiven korkusu, aşırı tedbirli iniyor
  • Dönüş sırasında duraksama
  • Son 6 ayda 2+ düşme veya “neredeyse düştüm” anekdotu
  • Pozisyon değişikliğinde (yataktan kalkma) baş dönmesi
  • Karanlıkta yürümekte zorluk (görsel kompansasyon eksikliği)

Kapsamlı Değerlendirme — Ne Yapmalı?

Multidisipliner yaklaşım gerekir: KBB + nöroloji + kardiyoloji + geriatri + fizik tedavi. Değerlendirme paneli:

  • VNG, vHIT, VEMP
  • Dix-Hallpike manevrası
  • Posturografi (dinamik denge)
  • Ortostatik tansiyon ölçümü (yatık, oturan, ayakta)
  • EKG (kardiyak aritmi ayırıcı tanı)
  • Kan: elektrolit, B12, TSH, HbA1c, D vitamini
  • Görme + işitme kontrolu
  • İlaç review’u (kritik): tüm ilaçlar, dozaj, süre, etkileşim

Tedavi — Nedene Göre + Ortak Yaklaşımlar

  • BPPV: Epley manevrası (her yaşta etkili)
  • Ortostatik Hipotansiyon: Hidrasyon + kompresyon çorap + ilaç revizyonu
  • Polifarmasi: Gereksiz ilaç kesme (hekim gözetiminde, asla kendi başına)
  • Vestibüler Rehabilitasyon: Tüm yaşlı hastalara önerilir
  • D vitamini + kalsiyum: Düzey ölçüm sonrası replacement
  • Düşme önleme programı: Evde modifikasyon + denge egzersizi

Evde Düşme Önleme — Pratik Rehber

  • Aydınlatma: gece koridorú + tuvalete giden yolda küçük lamba
  • Halı tuttur, kaygan yüzeyleri giderin
  • Banyo: tutunma barı, anti-kayma mat, duş sandalyesi
  • Düzgün oturma/kalkma: yavaş hareket, 3 saniye duraksama (ortostatik hipotansiyon önlemi)
  • Ayakkabı: iyi oturan, tabanlı, ped ile; terlik yerine kapalı ayakkabı
  • Baston/walker kullanımı: utangç olmayın, düşmenin riski daha büyük
  • Egzersiz: haftada 2 kez 30 dk denge (Tai Chi, yürüyüş, sandalye egzersizleri)
  • Kafein ve alkol azaltma
  • D vitamini takviyesi (hekim önerisi)

Sıkça Sorulan Sorular

Yaşlılıkta baş dönmesi normal midir? Hayır. Yaşla ilişkili değişiklikler olsa bile belirgin baş dönmesi hep araştırılmalıdır. Çoğu nedeni tedavi edilebilir.

Düşme sonrası MR çekilmeli mi? Bilinç kaybı, konfuzyon, kan sulanması varsa acil MR/BT. Olmayan olgularda klinik karar.

Annem ilaçlarını azaltabilir mi? ASLA kendi başına kesmeyin. Hekime “polifarmasi düşme riski” vurgulayıp kontrollu azaltma planı isteyin.

Hangi doktora götürmeliyim? KBB (vertigo uzmanlığı olan) + dahiliye veya geriatri birlikte; gerekirse nöroloji + kardiyoloji.

Evde ne yapabilirim? Yukarıdaki “Düşme Önleme” listesini sistematik uygulayın. Ayrıca vestibüler rehab egzersizleri günlük 3 kez.

İlgili Sayfalar

Ek Bilimsel Kaynaklar

Tıbbi özet: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. İlaç revizyonu mutlaka hekim gözetiminde yapılmalıdır.

google
Nurgül Kurukoç
14 Kasım 2025
google
Altun
27 Ekim 2025
google
Nihal Kıcıman
10 Ekim 2025
google
Ppa Aas
13 Eylül 2025
google
Uğur K
23 Ağustos 2025
google
Tuğba K
14 Ağustos 2025
google
esra İskender
28 Temmuz 2025
google
esra ildirar
23 Temmuz 2025
google
Emine Barut
4 Temmuz 2025
google
Büşra Doğmuş
26 Haziran 2025
google
umut danışman
24 Haziran 2025
google
zeynep yokuslu
21 Haziran 2025
google
Tahsin Uğurgil
21 Haziran 2025
google
Halil Göktürk
17 Haziran 2025
google
google
N G
16 Haziran 2025
google
Sinem Sayalı
16 Haziran 2025
google
Oktay BAŞKURT
16 Haziran 2025
google
Adaada
16 Haziran 2025
google
Melisa Akyel
11 Haziran 2025
google
Serap
12 Mayıs 2025
google
Özgür Şanver
16 Nisan 2025
google
Kamile Yağcı
16 Nisan 2025
google
Esma Yılmaz
13 Nisan 2025
google
Hatice Yılmaz
3 Nisan 2025
google
hazar yılmaz
27 Mart 2025
google
Fatma Kılıç
18 Mart 2025
google
Samet Bayar
12 Mart 2025
google
Ecem Taş
11 Mart 2025
google
suna csray
10 Şubat 2025
google
google
google
Bedirhan Çelik
31 Ocak 2025
google
Ömer Kahraman
21 Ocak 2025
google
Gulfidan Cansu
10 Ocak 2025
google
google
Özlem YILMAZ
4 Ocak 2025
google
Samet Şahin
4 Ocak 2025
google
şükrü erkara
10 Aralık 2024
google
Nur ÜRPER
6 Aralık 2024
google
google
cigdem topcuoglu
12 Kasım 2024
google
mesut Engindeniz
12 Kasım 2024
google
Selda çetin
12 Kasım 2024
google
murat çakır
12 Kasım 2024
google
Ali Erbütlü
9 Kasım 2024
google
İsmail Akdut
9 Kasım 2024
google
Seda Ozdem
9 Kasım 2024
google
Sedat Polat
18 Ekim 2024

Formu Doldurun,

Sizi Arayalım

Akdeniz vertigo merkezi icon
Blog

Diğer makalelerimiz

Vertigonuzun gerçek sebebini öğrenin!

Baş dönmesi ve dengenizle ilgili sorunların kaynağını anlamak, doğru tedaviye giden ilk adımdır. Uzman ekibimizle bireyselleştirilmiş bir değerlendirme için randevunuzu alın ve sağlığınıza yeniden kavuşun.

Tıbbi Uyarı: Bu web sitesindeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Herhangi bir sağlık şikayetiniz için mutlaka hekiminize başvurun. KVKK Aydınlatma Metni · Gizlilik Politikası