Akdeniz Vertigo Merkezi

Akdeniz Vertigo Merkezi

PPPD Nedir? Persistan Postural-Perseptüel Dizine Tedavisi

✓ Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz tarafından yazıldı ·

PPPD (Persistan Postural-Perseptüel Dizine) üç ayı aşan, sallanma veya yüzme hissi olarak tanımlanan kronik bir denge bozukluğudur. Vestibüler sistem kendi başına bozuk olmasa da beyin, denge sinyallerini aşırı duyarlı okur. Akut bir vertigo atağı (BPPV, vestibüler nörit, migren) sonrası başlar ve anksiyete ile beslenir. Bárány Society 2017 kriterleriyle tanımlanır.

PPPD Nedir? Tanımı ve Kriterleri

Bárány Society 2017 kriterlerine göre PPPD tanısı için şu beş koşul gereklidir:

  • Üç ayı aşan sallanma, yüzme veya dengesizlik hissi
  • Belirtiler günün çoğunda mevcuttur; dik pozisyonda artar, yatınca azalır
  • Yoğun görsel uyaranlar (market rafı, kalabalık, trafik) ve kendi hareketi belirtileri şiddetlendirir
  • İlk tetikleyici vestibüler bir olay (BPPV, Meniere, vestibüler migren, vestibüler nörit) veya akut psikiyatrik stres olmuştur
  • Belirtiler sosyal, mesleki veya fonksiyonel bozulmaya yol açar

PPPD Nasıl Gelişir? Patofizyoloji

Akut bir vertigo olayı beynin tehdit algısını aktive eder. Normal hastalarda birkaç hafta içinde santral kompansasyon tamamlanır ve semptomlar geçer. PPPD’de beyin vestibüler ve görsel denge sinyallerine aşırı bağımlı hale gelir; normal hareket bile tehdit olarak algılanır. Anksiyete bu duyarlılığı pekiştirir ve kısır döngü oluşur. Nöral korku ağları (amigdala, insula) denge kontrol merkezleriyle (serebellum, vestibüler çekirdekler) aşırı bağlantı kurar.

PPPD Belirtileri

  • Sallanma veya yüzme hissi: Rotatuar vertigo DEĞİLDİR; “yürürken sallanıyor gibiyim”, “bacaklarımın altında zemin yok gibi” ifadeleri tipiktir
  • Dik pozisyonda şiddetlenme: Ayağa kalkınca, yürürken; yatınca azalır (ortostatik hipotansiyondan farkı: yatınca gözle görülür iyileşme)
  • Görsel tetikleme: Market ra fları arasında yürürken, trafik içinde, kalabalık hareket eden ortamlarda (airport, AVM) belirtiler artar
  • Anksiyete + kaçınma: Düşme korkusu, ev dışına çıkma kaygısı, mesleki fonksiyon kaybı
  • İşitme normal: Tinnitus veya işitme kaybı yoksa öne çıkaran bulgudur (Meniere ve akustik nörinomu dışlar)

Tanı — Neden Gecikir?

PPPD tanısı gecikir çünkü rutin testler (VNG, vHIT, MR) genellikle normal çıkar. Tanı klinik anamnez ve Bárány kriterleri üzerinden konulur. Ayırıcı tanı:

  • BPPV: Pozisyonla tetiklenen ataklar; PPPD sürekli
  • Meniere: İşitme kaybı + tinnitus + vertigo atakları
  • Vestibüler Migren: Baş ağrısı, ışık/ses hassasiyeti
  • Mal de Débarquement: Gemi/uçak yolculuğu sonrası; hareket halinde azalır
  • Ortostatik Hipotansiyon: Tansiyon ölçümüyle dışlanır

Testler: VNG, vHIT, odyometri, gerekirse MR — hepsi normal çıkar, tanı bu yokluğa göre kurulur.

Tedavi — Üç Ayaklı Yaklaşım

PPPD tedavisi tek bir ilaçla çözülmez; üç bileşen paralel yürütülür:

1. Vestibüler Rehabilitasyon

Bakış stabilizasyon + habituasyon + denge egzersizleri beyin kompansasyonunu destekler. Günde 3 seans, 4-6 hafta. Ayrıntılı program için Vestibüler Rehabilitasyon Egzersizleri rehberini inceleyin.

2. SSRI Grubu Antidepresanlar

Sertralin (25-50 mg) veya escitalopram (5-10 mg) düşük dozda başlatılır. Etkinlik 4-6 haftada görülür. SSRI’ler hem anksiyeteyi azaltır hem de vestibüler aşırı duyarlılığı düşürür.

3. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Kaçınma davranışını kırar, tehdit algısını yeniden eğitir. Haftada 1 seans, 8-12 hafta. PPPD’de BDT tek başına bile önemli iyileşme sağlar.

Bu üç bileşen birlikte uygulandığında hastaların yüzde yetmişüstünde belirgin iyileşme görülür.

Yaşam Tarzı Önerileri

  • Düzenli uyku (7-8 saat)
  • Kafein azaltma (günde 1-2 fincan)
  • Düzenli hafif-orta egzersiz (yürüyüş, yüzme; aşırı egzersizden kaçın)
  • Sosyal aktivite (ev dışına çıkmayı sürdürme)
  • Mindfulness veya yoga

Sıkça Sorulan Sorular

PPPD kalıcı mı? Hayır. Üç bileşenli tedaviyle hastaların yüzde yetmişüstünde 3-6 ayda belirgin iyileşme olur. Tam iyileşme için tedavi 6-12 ay sürebilir.

PPPD’nin anksiyete ile ilişkisi nedir? Anksiyete PPPD’nin hem tetikleyicisi hem de pekiştiricisidir. Kısır döngü şeklinde beslenirler; bu nedenle tedavi her ikisini birlikte hedeflemelidir.

İlaç kullanmadan geçer mi? Hafif olgularda vestibüler rehabilitasyon + BDT tek başına yeterli olabilir. Orta-şiddetli olgularda SSRI önemli şekilde iyileşmeyi hızlandırır.

VNG testim normal çıktı, PPPD olabilir miyim? Evet. PPPD’de vestibüler testler genellikle normaldir. Tanı klinik kriterlerle konulur; normal test PPPD’yi dışlamaz.

Antalya’da PPPD tedavisi nerede yapılır? Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz’ın Akdeniz Vertigo Merkezi’nde Bárány kriterleriyle tanı, vestibüler rehab programı ve psikiyatri konsultasyonu ile bütüncül tedavi uygulanmaktadır. Randevu: +90 553 705 36 50.

İlgili Sayfalar

Ek Bilimsel Kaynaklar

google
Nurgül Kurukoç
14 Kasım 2025
google
Altun
27 Ekim 2025
google
Nihal Kıcıman
10 Ekim 2025
google
Ppa Aas
13 Eylül 2025
google
Uğur K
23 Ağustos 2025
google
Tuğba K
14 Ağustos 2025
google
esra İskender
28 Temmuz 2025
google
esra ildirar
23 Temmuz 2025
google
Emine Barut
4 Temmuz 2025
google
Büşra Doğmuş
26 Haziran 2025
google
umut danışman
24 Haziran 2025
google
zeynep yokuslu
21 Haziran 2025
google
Tahsin Uğurgil
21 Haziran 2025
google
Halil Göktürk
17 Haziran 2025
google
google
N G
16 Haziran 2025
google
Sinem Sayalı
16 Haziran 2025
google
Oktay BAŞKURT
16 Haziran 2025
google
Adaada
16 Haziran 2025
google
Melisa Akyel
11 Haziran 2025
google
Serap
12 Mayıs 2025
google
Özgür Şanver
16 Nisan 2025
google
Kamile Yağcı
16 Nisan 2025
google
Esma Yılmaz
13 Nisan 2025
google
Hatice Yılmaz
3 Nisan 2025
google
hazar yılmaz
27 Mart 2025
google
Fatma Kılıç
18 Mart 2025
google
Samet Bayar
12 Mart 2025
google
Ecem Taş
11 Mart 2025
google
suna csray
10 Şubat 2025
google
google
google
Bedirhan Çelik
31 Ocak 2025
google
Ömer Kahraman
21 Ocak 2025
google
Gulfidan Cansu
10 Ocak 2025
google
google
Özlem YILMAZ
4 Ocak 2025
google
Samet Şahin
4 Ocak 2025
google
şükrü erkara
10 Aralık 2024
google
Nur ÜRPER
6 Aralık 2024
google
google
cigdem topcuoglu
12 Kasım 2024
google
mesut Engindeniz
12 Kasım 2024
google
Selda çetin
12 Kasım 2024
google
murat çakır
12 Kasım 2024
google
Ali Erbütlü
9 Kasım 2024
google
İsmail Akdut
9 Kasım 2024
google
Seda Ozdem
9 Kasım 2024
google
Sedat Polat
18 Ekim 2024

Formu Doldurun,

Sizi Arayalım

Akdeniz vertigo merkezi icon
Blog

Diğer makalelerimiz

Vertigonuzun gerçek sebebini öğrenin!

Baş dönmesi ve dengenizle ilgili sorunların kaynağını anlamak, doğru tedaviye giden ilk adımdır. Uzman ekibimizle bireyselleştirilmiş bir değerlendirme için randevunuzu alın ve sağlığınıza yeniden kavuşun.

Tıbbi Uyarı: Bu web sitesindeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Herhangi bir sağlık şikayetiniz için mutlaka hekiminize başvurun. KVKK Aydınlatma Metni · Gizlilik Politikası