İçindekiler
Vertigo nedir sorusunun en kısa yanıtı: vertigo baş dönmesi anlamına gelmektedir. Denge sistemindeki herhangi bir bozukluk nedeni ile gerçekte olmayan bir hareketin kişi tarafından varmış gibi algılanması ile ortaya çıkan bir hareket yanılsaması hissidir. Kişi kendisinin ve/veya çevresinin hareket ettiğini zanneder. Hareket hissi baş dönmesi veya çevre dönmesi ya da tepetaklak olma hissi şeklindedir. Denge sistemindeki bozukluklara birçok hastalık neden olabilir ve bu hastalıkların sonucu vertigo ortaya çıkmaktadır.
VERTİGO BELİRTİLERİ NELERDİR?
Vertigo (baş dönmesi) bir hastalık değildir. Bir hastalık sonucu oluşan belirtidir. Belirtiler açısından vertigo nedir diye bakıldığında; denge sistemini etkileyen hastalıklar sonucu çevrenin ani ve hızlı bir şekilde dönmesi şeklinde oluşan hareket yanılsamasıdır.
VERTİGO ATAKLARI NASIL OLUR?
Atak biçimi açısından vertigo nedir diye sorulduğunda; baş dönmesi atakları şiddetli çevre dönmesi, yerin ayağınızın altından kayması hali, gözlerinizin önünde nesnelerin uçuşuyor gibi görünmesi hali olabilir. Bazen bu şikayetlere bulantı, kusma, kulaklarda çınlama uğultu basınç ve dolgunluk hissi, bunun yanı sıra yürüme güçlüğü de eşlik edebilir.
VERTİGO ATAKLARI NE KADAR SÜRER?
Baş dönmesi atakları BPPV hastalarında saniyeler,
Meniere hastalarında dakikalar, saatler sürebilir,
Vestibüler nörinitte vertigo atağı görüyorsak 2-3 gün şiddetli sürekli atak gözlenir ve hastanın tamamen düzelmesi 3-4 haftayı bulabilir.
Bilateral vestibüler zayıflık varsa veya beyinciğin etken olduğu hastalıklarda şiddetli vertigo atağı görülmez. Bu tür hastalarda sürekli olarak mevcut olan bir dengesizlik şikayeti mevcuttur.
VERTİGO TEHLİKELİ BİR HASTALIK MIDIR?
Baş dönmesi tehlikeli bir hastalık değildir. Sadece atak sırasında hastalar düşme sonucu kırıklar ve yaralanmalar ile karşılaşabilir.
VERTİGOYA NE İYİ GELİR?
Vertigoya iyi gelen şeyler hangi hastalığın sebep olduğuna bağlı olarak değişir. Kimi zaman ilaç tedavisi veya diyet, kimi zaman manevralar kimi zaman da vestibüler rehabilitasyon iyi gelmektedir.
BAŞ DÖNMESİNİN EN BELİRGİN ÖZELLİĞİ NEDİR?
Genellikle baş dönmesi olarak adlandırılan vertigo; gerçekte olmayan bir hareketin kişi tarafından varmış gibi algılanması ile ortaya çıkan bir hareket yanılsaması hissidir. Kişi kendisinin ve/veya çevresinin hareket ettiğini zanneder. Hareket hissi baş dönmesi veya çevre dönmesi ya da tepetaklak olma hissi şeklindedir. Şiddetli olduğunda bulantı, kusma, kulaklarda dolgunluk, basınç, çınlama ya da yürüme güçlüğü eşlik eder. Özetle vertigo nedir sorusunun yanıtı, kişinin kendisinin veya çevresinin hareket ettiğini hissettiği bir denge yanılsamasıdır.
Ek Bilimsel Kaynaklar
Bu konudaki güncel bilimsel çalışmalara uluslararası medikal veritabanlarından erişebilirsiniz:
Sıkça Sorulan Sorular
Vertigo nedir, baş dönmesinden farkı var mı?
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğünü hissetmesi şeklinde tanımlanan özgül bir baş dönmesi türüdür. Halk arasında her türlü dengesizlik baş dönmesi olarak adlandırılsa da tıbbi olarak vertigo, dönme yanılsaması içeren tabloyu ifade eder. Ayağa kalkınca göz kararması (presenkop), sallanma hissi (dengesizlik) veya yorgunluğa bağlı sersemlik vertigodan farklıdır. Doğru tanı için bu ayrım önemlidir.
Vertigonun en sık nedeni nedir?
Periferik vertigonun en sık nedeni iyi huylu pozisyonel vertigo (BPPV), yani halk arasında kristal kayması olarak bilinen tablodur. Bunu Meniere hastalığı, vestibüler nörinit ve vestibüler migren takip eder. Santral vertigo nedenleri arasında beyin sapı iskemileri, serebellar lezyonlar ve multipl skleroz sayılabilir. Nedenin doğru tespiti tedavi başarısının anahtarıdır.
Vertigo tehlikeli midir, ne zaman acile başvurmalıyım?
Vertigo ataklarının çoğu hayati tehlike taşımaz ancak bazı bulgular acil değerlendirme gerektirir. Ani ve şiddetli baş dönmesine ek olarak çift görme, konuşma bozukluğu, yüzde uyuşma, kol-bacak güçsüzlüğü, denge kaybıyla yürüyememe veya şuur kaybı eşlik ediyorsa zaman kaybetmeden acile başvurulmalıdır. Bu bulgular santral nedenlere işaret edebilir.
Vertigo tanısı nasıl konur?
Tanı detaylı öykü ve nörootolojik muayeneyle başlar. Dix-Hallpike manevrası BPPV için altın standarttır. VNG (videonistagmografi), vHIT (video head impulse test), kalorik test ve posturografi vestibüler sistemin objektif değerlendirmesini sağlar. Gerekli durumlarda işitme testi (odyometri) ve kraniyal MR ile santral patolojiler dışlanır.
Vertigo evde tedavi edilebilir mi?
BPPV’nin bazı tipleri için evde uygulanabilen Epley veya Brandt-Daroff egzersizleri vardır, ancak bunların öncesinde mutlaka doğru tanı konulması gerekir. Yanlış kanal tanısıyla yapılan manevra fayda yerine zarar verebilir. Meniere, vestibüler migren ve nörinit gibi tablolarda evde tedavi yetersizdir; ilaç ve rehabilitasyon gerekir. Doktor değerlendirmesi olmadan evde tedaviye başlamayın.
Vertigo geçer mi, tekrarlar mı?
Çoğu vertigo türü uygun tedaviyle belirgin şekilde düzelir. BPPV manevralarla genellikle tek seansta tedavi edilebilir; ancak %30-50 oranında tekrarlama riski vardır. Vestibüler nörinit haftalar içinde geriler. Meniere ve vestibüler migren kronik tablolardır ancak doğru profilaksi ile atak sıklığı belirgin azaltılabilir. Tekrarlayan ataklarda kalıcı tedavi planı için uzman değerlendirmesi şarttır.
Vertigo Nedir İlgili Kaynaklar ve Yazılar
Benzer Konular
- Vertigo Hakkında En Çok Merak Edilenler
- PPPD Nedir? Kalıcı Baş Dönmesi ve Dengesizlik Hissinin Tanısı
- Boyun Kaynaklı Vertigo Belirtileri
Vertigo Nedir İlgili Görseller
Vertigo Hakkında En Çok Merak Edilenler
PPPD Nedir? Kalıcı Baş Dönmesi ve Dengesizlik Hissinin Tanısı
Boyun Kaynaklı Vertigo Belirtileri
